SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI ZARZĄDU GŁÓWNEGO PTL W OKRESIE 16.06.2024 DO 21.06.2025

W okresie od 16.06.2024 do 21.06.2025 roku Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Logopedycznego podejmował następujące działania:

1. Członkostwo PTL w European Speech and Language Association (ESLA)

We wrześniu 2024 r. podczas konferencji ESLA w Belgii dr hab. Anita Lorenc, prof. ucz., wiceprzewodnicząca Polskiego Towarzystwa Logopedycznego, odbyła rozmowę z Normą Camilleri – przedstawicielką Zarządu ESLA – na temat możliwości przystąpienia PTL do struktur tej organizacji. ESLA (European Speech and Language Association, dawniej CPLOL) to europejska organizacja parasolowa zrzeszająca blisko 40 stowarzyszeń logopedycznych z około 30 krajów i reprezentująca ponad 50 000 specjalistów zajmujących się terapią mowy i języka w Europie.

Oprócz prestiżowego charakteru samego członkostwa przystąpienie do ESLA stwarza także szansę na uzyskanie wsparcia merytorycznego i eksperckiego w działaniach na rzecz uregulowania zawodu logopedy w Polsce. Członkowie Zarządu ESLA podkreślają, że zawód logopedy powinien być rozumiany jako jeden i zadeklarowali gotowość do współpracy z polskim środowiskiem logopedycznym – zarówno poprzez przygotowanie stanowiska jak i udział w rozmowach z przedstawicielami administracji publicznej.

W listopadzie 2024 r. członkinie Zarządu Głównego PTL przygotowały dokumentację niezbędną do złożenia wniosku o przyjęcie PTL do ESLA.

23 listopada 2024 r. podczas posiedzenia Zarządu Głównego ESLA oraz przedstawicieli państw członkowskich dr hab. Anita Lorenc, prof. ucz. zaprezentowała działalność Polskiego Towarzystwa Logopedycznego i wystąpiła o przyjęcie PTL w charakterze członka obserwatora. Wystąpienie spotkało się z dużym zainteresowaniem – uczestnicy zadawali pytania m.in. o system kształcenia logopedów w Polsce oraz kompetencje zawodowe absolwentów kierunku logopedia. W tajnym głosowaniu PTL został przyjęty do ESLA jako członek obserwator. Status ten umożliwia udział w zebraniach i grupach roboczych, a także korzystanie z bezpłatnych webinariów i zniżek na kongresy.

W grudniu 2024 r. Zarząd Główny PTL – w trybie korespondencyjnym – powierzył funkcję delegata PTL w ESLA dr hab. Anicie Lorenc, prof. ucz., a funkcję zastępcy delegata – dr hab. Ewie Wolańskiej, prof. ucz.

2. Udział przedstawicieli Zarządu Głównego PTL w pracach nad zapisami Ustawy o zawodzie logopedy i samorządzie zawodowym logopedów

Kolejny rok z rzędu przedstawiciele Zarządu Głównego PTL brali aktywny udział w pracach grupy merytorycznej ds. logopedii jako nauki i kształcenia logopedów. Grupa ta, jako jeden z czterech zespołów roboczych, współtworzyła zapisy projektu Ustawy o zawodzie logopedy i samorządzie zawodowym logopedów, przygotowywanego pod auspicjami Polskiego Związku Logopedów.

W ramach prac grupy opracowano m.in. nowoczesną definicję logopedii, określono pełny zakres działań diagnostycznych, terapeutycznych i profilaktycznych logopedy, przygotowano listę zaburzeń i zakłóceń mowy, języka oraz komunikacji językowej i pozajęzykowej, zdefiniowano tzw. wyrób logopedyczny oraz szczegółowo opisano czynności logopedyczne wykonywane w różnych typach placówek. Zakres działalności logopedów, określony na potrzeby projektowanej ustawy, obejmuje placówki ochrony zdrowia (m.in. poradnie logopedyczne, szpitale, hospicja, instytuty badawcze), oświaty (poradnie psychologiczno-pedagogiczne, przedszkola, szkoły), opieki nad dziećmi (żłobki, kluby dziecięce), pomocy społecznej (domy pomocy społecznej, środowiskowe domy pomocy) oraz instytucje kultury (np. teatry, domy kultury).

W marcu 2025 r. Polski Związek Logopedów, koordynujący proces opracowywania ustawy, skierował do konsultacji społecznych projekt, który – w ocenie środowiska – był niepełny, niespójny i nieuzgodniony z zespołami merytorycznymi, które wcześniej brały udział w jego tworzeniu. Projekt spotkał się z powszechną krytyką logopedów, w tym środowiska akademickiego zrzeszonego w ramach Ogólnopolskiego Porozumienia Środowisk Akademickich. Zarząd Główny PTL jednogłośnie poparł obszerne uwagi zgłoszone przez środowisko akademickie. Treść tych uwag została opublikowana na stronie Towarzystwa.

3. Prace Komisji ds. Standardów Kształcenia Logopedów powołanej w ramach PTL

W ciągu ostatniego roku kontynuowano cykliczne spotkania Komisji ds. Standardów Kształcenia Logopedów, powołanej przez Zarząd Główny PTL w celu opracowania nowoczesnych, jednolitych standardów kształcenia logopedów. Pracami Komisji kieruje wiceprzewodnicząca PTL, dr hab. Katarzyna Kaczorowska-Bray, prof. ucz. W skład zespołu z ramienia Zarządu Głównego PTL wchodzą: dr hab. Anita Lorenc, prof. ucz. (wiceprzewodnicząca), dr hab. Ewa Wolańska, prof. ucz. (sekretarz), dr hab. Tomasz Woźniak, prof. ucz. (skarbnik), dr hab. Olga Przybyla, prof. ucz. (członek zarządu) oraz dr Magdalena Osowicka-Kondratowicz (członek zarządu).

Do prac Komisji zaproszono również przedstawicielki akademickiego środowiska logopedycznego spoza PTL: dr hab. Martę Korendo, prof. ucz. (Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie), dr hab. Annę Majewską-Tworek, prof. ucz. (Uniwersytet Wrocławski), dr hab. Renatę Marciniak-Firadzię (Uniwersytet Łódzki), dr Martę Wysocką (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie) i dr Magdalenę Knapek (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie).

Celem prac Komisji było przygotowanie kompleksowego projektu nowych standardów kształcenia dla pięcioletnich, jednolitych studiów magisterskich z logopedii. Projektowane regulacje mają mieć charakter ogólnokrajowy i obowiązywać wszystkie uczelnie prowadzące kierunki logopedyczne, zapewniając spójność i wysoką jakość kształcenia w tej dziedzinie.

Standardy opracowywane przez Komisję PTL mają w przyszłości stać się podstawą rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego ds. edukacji i/lub nauki i szkolnictwa wyższego. Nowe regulacje mają zastąpić obecnie obowiązujące standardy kształcenia logopedów zawarte w Załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r., które ujmuje logopedię wyłącznie jako subdyscyplinę pedagogiki specjalnej w ramach standardów kształcenia nauczycieli.

Zasadnicze prace Komisji zostały zakończone na przełomie maja i czerwca 2025 r. Efekt prac – w postaci projektu zapisów standardów – został przekazany do zaopiniowania wszystkim członkom Zarządu Głównego PTL. Po zebraniu uwag i ich uwzględnieniu projekt zostanie poddany głosowaniu Zarządu Głównego PTL.

4. Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Od słuchu do mowy”

W dniach 8-9 marca 2025 roku w Lublinie została zorganizowana Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Od słuchu do mowy”. W konferencji wzięło udział około 100 uczestników. To wydarzenie było odpowiedzią na zapotrzebowanie nie tylko badaczy ale także terapeutów i logopedów praktyków. W związku z tym cieszyło się dużym zainteresowaniem specjalistów i ekspertów oraz czynnych terapeutów: logopedów i surdologopedów.

Program konferencji podzielony został na trzy bloki: 1) teoretyczny, 2) badawczo-metodologiczny oraz 3) praktyczno-terapeutyczny. Uczestnicy, którzy wzięli udział w konferencji mieli możliwość wysłuchania wykładów, wzięcia udziału w panelach dyskusyjnych i prelekcjach oraz warsztatach prowadzonych przez wybitnych, uznawanych w kraju i za granicą specjalistów.

W programie konferencji znalazły się takie tematy jak: diagnoza i terapia dzieci z wrodzonymi i nabytymi wadami słuchu z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, leczenie częściowej głuchoty, profilaktyka oraz terapia logopedyczna osób z zaburzeniami słuchu oraz centralnego przetwarzania słuchowego, metody komunikacji osób z zaburzeniami słuchu, a także inne kwestie dotyczące słuchu i słyszenia mające wpływ na funkcjonowanie osób obarczonych różnymi chorobami i niepełnosprawnościami.

W Radzie Naukowej Konferencji znaleźli się wybitni specjaliści z dziedziny otolaryngologii, audiologii, surdopedagogiki, logopedii i surdologopedii (lista nazwisk wraz z programem konferencji dostępna jest na stronie PTL).

5. Wniosek o udział przedstawicieli PTL w pracach Zespołu Parlamentarnego ds. Zawodów Medycznych i Terapeutycznych

19 maja 2025 r. przewodniczący Zarządu Głównego PTL, dr Wojciech Lipski, na wniosek dr hab. Ewy Wolańskiej, prof. ucz., sekretarz PTL, skierował oficjalne pismo do poseł Wiolety Tomczak – wiceprzewodniczącej Komisji Zdrowia Sejmu RP X kadencji oraz przewodniczącej Zespołu Parlamentarnego ds. Zawodów Medycznych i Terapeutycznych – z prośbą o umożliwienie przedstawicielom ZG Polskiego Towarzystwa Logopedycznego udziału w pracach Zespołu. Wniosek dotyczył w szczególności zaangażowania ekspertów PTL w działania związane z przygotowaniem i opiniowaniem regulacji prawnych dotyczących zawodu logopedy.